เชค มุฮัมมัด อาลี ประดับญาติ

Blog บันทึกงานแปลและงานเขียน

เรื่องเล่าในกุรอาน บทที่ 4

story-265-big

บทที่ 4

องค์ประกอบของเรื่องเล่าในกุรอาน (ตอนที่ 3)

บทสนทนา

บทบาทของบทสนทนาในการเล่าเรื่อง

การสนทนากันระหว่างตัวละครจะทำให้เรื่องเล่ามีชีวิตชีวาขึ้น เพราะคนที่พูดได้เท่านั้นที่ถือว่าเป็นคนมีชีวิต

ในเรื่องเล่าหากมีบทสนทนามากเท่าใด จะทำให้ฉากต่าง ๆ ถูกวาดให้เสมือนจริงในจินตนาการของผู้ฟังได้มากเท่านั้น เพราะผู้อ่านหรือผู้ฟังเรื่องเล่าจะมุ่งอยู่กับตัวละครได้ยินคำพูดและเห็นการเคลือนไหวของตัวละครอยู่ตลอด

ด้วยเหตุนี้เองจึงมีคำกล่าวกันว่า บทสนทนาคือจิตวิญญานที่ถูกเป่าลงไปในเรื่องเล่า ถ้าหากเรื่องเล่าใดไม่มีบทสนทนาก็เหมือนไม่มีวิญญานและไร้ชีวิตชีวา

กุรอานก็ใช้บทสนทนาเป็นอย่างดีในฐานะที่เป็นวิธีการในการสร้างชีวิตและดึงผู้อ่านไปสู่เป้าหมายที่ต้องการสื่อโดยใช้ในหลายรูปแบบด้วยกัน บางครั้งเป็นบทสนทนาระหว่างอัลลอฮ์กับบรรดาเทวทูตที่อธิบายถึงความเร้นลับของการสร้างมนุษย์อย่างที่เห็นในเรื่องเล่าของท่านศาสดาอาดัม (อ)

หรือบางครั้งมาในรูปแบบของการสนทนากันระหว่าง สรรพสัตว์โดยต้องการสื่อให้เห็นถึงความมีชีวิตและมีความรู้สึกของสรรพสัตว์เหล่านั้น อย่างที่กุรอานนำเสนอเรื่องนี้ในเรื่องเล่าของนบีสุไลมานที่มีการสนทนากันของเหล่ามด

หรือบางครั้งกุรอานก็ใช้บทสนทนามาในรูปแบบของการสนทนากันระหว่าง คนทั่วไปกับบรรดาศาสนทูต เพื่อสื่อให้เห็นถึงพฤติกรรมทั้งดีและไม่ดีของชนรุ่นก่อนซึ่งในเรื่องเล่าเหล่านี้เราจะเห็นถึงความอดทนของบรรดาศาสนทูตและเห็นความดื้อรั้นของผู้คนในอดีตอย่างชัดเจน

หรือบางครั้งบทสนทนามาในรูปแบบของการขอดุอาระหว่างบรรดาศาสนทูตกับอัลลอฮ์ เพื่อสื่อให้เห็นถึงคำสัญญาในการลงโทษและรางวัลของพระเจ้า ซึ่งทั้งหมดนี้เราจะเห็นว่ากุรอานมีเป้าหมายในการใช้บทสนาในเรื่องเล่าทั้งสิ้น

คุณลักษณะพิเศษบทสนทนาในเรื่องเล่ากุรอาน

1.มีรูปแบบและวิธีการที่หลากหลาย

กุรอานไม่ได้เลือกใช้บทสนนาแบบเดียวแต่ใช้รูปแบบที่หลากหลายไปตามความเหมาะสมของเรื่องเล่า บางครั้งบทสนาชัดเจน บางครั้งดูลึกลับน่าค้นหา บางครั้งยาว บางครั้งสั้น

เกี่ยวกับประเด็นนี้มีตัวอย่างในเรื่องเล่าของกุรอานเป็นบทสนทนาสั้น ๆ ให้ได้พิจารณากัน บทสนทนานี้อยู่ในเรื่องเล่าของนบีมูซากับบุตรสาวสองคนของนบีชุเอบที่กล่าวไว้ในโองการที่ 23-24 ซูเราะฮ์ เกาะศอศ ว่า

قَالَ مَا خَطْبُکُمَا

เขา (มูซา) กล่าวถามว่า “เรื่องราวของเธอทั้งสองเป็นมาอย่างไร ?

قَالَتَا لا نَسْقِی حَتَّى یُصْدِرَ الرِّعَاءُ وَأَبُونَا شَیْخٌ کَبِیرٌ

“นางทั้งสองกล่าวว่า เราจะยังไม่ให้น้ำกับสัตว์เลี้ยงของเราจนกว่าพวกเลี้ยงสัตว์ทั้งหมดจะนำสัตว์เลี้ยงของพวกเขากลับไปก่อน เพราะพ่อของเราชราภาพมากแล้ว”

บทสนทนานี้คำถามของนบีมูซาสื่อให้เห็นอย่างชัดเจนในเรื่องที่ท่านเป็นคนรับผิดชอบและเป็นลูกผู้ชายตัวจริง และจากคำตอบของลูกสาวทั้งสองของท่านนบีชุเอบเราจะเป็นความคุณสมบัติของความเป็นสตรีที่ดีในสังคมและเป็นลูกที่ดีของพ่อแม่ด้วยนอกจากนั้นเรายังจะเป็นพฤติกรรมของอันน่ารังเกียจของผู้คนสมัยนั้นด้วย

 

 

2.นำเสนออย่างมีกาละเทศะ

ในเรื่องเล่ากุรอานบางครั้งมีบทสนทนาแบบยาว บางครั้งก็เป็นบทสนทนาแบบสั้น หากพิจารณาในความแตกต่างนี้เราจะเห็นความเอาใจใส่ของกุรอานในการเล่าเรื่องที่คำนึงถึงสภาพแวดล้อมและระดับจิตวิญญานและความสำคัญของการสนทนา

ในเรื่องราวของท่านนบีมูซาที่เดินทางไปในพื้นที่ หุบเขา ฏุวา อันศักดิ์สิทธิ์ อัลลอฮ์ทรงสนทนากับท่านนบีมูซาแบบยาวนานเพื่อให้ท่านนบีมูซาคลายความกลัวและความประหม่าลงและเตรียมพร้อมรับคำสั่งไปปฏิบัติหน้าที่อันยิ่งใหญ่ต่อไป

บทสนทนาระหว่างอัลลอฮ์กับนบีมูซานี้ชี้ให้เห็นถึงสภาพแวดล้อมของเวลาและสถานที่อย่างชัดเจนอีกทั้งยังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของเรื่องราวอีก

ด้วยเหตุนี้เองอัลลอฮ์ทรงนำเสนอพระองค์เองในรูปแบบที่สมบูรณ์และละเอียดซึ่งจะเห็นได้จากซูเราะฮ์ ฏอฮา โองการที่ 14 ที่กล่าวว่า

إِنَّنِی أَنَا اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا أَنَا فَاعْبُدْنِی وَأَقِمِ الصَّلاةَ لِذِکْرِی

“ข้าคืออัลลอฮ์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากข้า จงเคารพภักดีข้าเถิดและพร้อมกันนั้นก็จงทำนมัสการเพื่อรำลึกถึงข้า”

อีกด้านหนึ่งท่านนบีมูซาเองก็ต้องการสนทนากับอัลลอฮ์ ร้องขอพระองค์ให้อยู่สนทนานาน ๆ โดยกล่าวไว้ในซูเราะฮ์ ฏอฮาโองการที่ 25-28 ว่า

قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی / وَیَسِّرْ لِی أَمْرِی
وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَانِی / یَفْقَهُوا قَوْلِی

“มูซากล่าวว่า โอ้พระผู้อภิบาลของข้าขอพระองค์ทรงเปิดใจข้าเถิด ทรงโปรดทำให้กิจการของข้าง่ายดายและขจัดความขัดข้องในคำพูดให้ข้าด้วยเถิดเพื่อผู้คนจะได้เข้าใจคำพูดของข้า”

บทสนทนาข้างต้นนี้มีกล่าวถึงในหลายที่ด่วยกันในอัลกุรอาน แตในอีกมุมมีอีกบทสนทนาหนึ่งที่ท่านนบีมูซาถูกสั่งให้ไปพูดคุยกับบรรดานักมายากลต่อหน้าสาธารณชนจะเห็นว่ามีแค่เพียงสองโองการที่อัลลอฮ์สนทนากับนบีมูซา โดยเรื่องนี้กล่าวไว้ในซูเราะฮ์ ฏอฮาโองการที่ 68-69 ว่า

قُلْنَا لا تَخَفْ إِنَّکَ أَنْتَ الأعْلَى / وَأَلْقِ مَا فِی یَمِینِکَ تَلْقَفْ مَا صَنَعُوا إِنَّمَا صَنَعُوا کَیْدُ سَاحِرٍ وَلا یُفْلِحُ السَّاحِرُ حَیْثُ أَتَى

“เรากล่าวกับมูซาว่า อย่าได้กลัวไปเลยที่จริงเจ้าสูงส่งและเหนือกว่าพวกเขา จงโยนสิ่งที่อยู่ในมือขวาของเจ้าออกไป มันจะกลืนกินสิ่งที่แสร้งทำขึ้นทั้งหมด แท้จริงสิ่งที่นักมายากลทำขึ้นมาเป็นแค่มายากล ไม่ว่าอยู่ที่ใดก็ไม่มีวันได้รับชัยชนะ”

หลังจากนั้นไม่มีบทสนทนาที่เป็นคำพูดของท่านนบีมูซาต่อจากนั้นเลย เพราะความสำคัญของบทสนทนานี้มีน้อยกว่าการสนทนาของนบีมูซากับอัลลอฮ์

3.ใช้บทสนทนาที่เหมาะสมกับคู่สนทนา

ในเรื่องเล่ากุรอานจะใช้บทสนทนาที่เหมาะสมระหว่างคู่สนทนาด้วยในรูปแบบที่ฉายให้เห็นถึงความศรัทธา การปฏิเสธศรัทธา ความอ่อนน้อม ความแข็งกร้าวของคู่สนทนาอย่างชัดเจน

อย่างเช่นในเรื่องเล่าของท่านนบีอาดัมที่ บรรดาเทวทูตกล่าวกับอัลลอฮ์อย่างนอบน้อมว่า

قَالُوا سُبْحَانَکَ لا عِلْمَ لَنَا إِلا مَا عَلَّمْتَنَا إِنَّکَ أَنْتَ الْعَلِیمُ الْحَکِیمُ

“พวกเทวทูตกล่าวว่า มหาบริสุทธิ์เป็นของพระองค์ เราไม่มีความรู้ใดนอกจากสิ่งที่พระองค์สอนเท่านั้นแท้จริงพระองค์คือผู้ทรงรอบรู้และปรีชาญานยิ่ง”

แต่เมื่อดูบทสนทนาที่เกี่ยวกับชัยฏอนที่พระองค์สั่งใช้ให้สุญูดกับนบีอาดัมและมันปฏิเสธ อัลกุรอานกล่าวว่า

قَالَ أَنَا خَیْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِی مِنْ نَارٍ وَخَلَقْتَهُ مِنْ طِینٍ

“ข้าดีกว่าอาดัม พระองค์สร้างข้ามาจากไฟ ส่วนเขาพระองค์สร้างมาจากดิน”

หรือบางทีที่เป็นบทขอดุอาและบทสนทนาระหว่างบ่าวกับอัลลอฮ์ก็จะใช้คำพูดที่สื่อให้เห็นถึงร้องขอ อย่างเช่นในเรื่องราวของนักมายากลที่ร้องขออัลลอฮ์หลังโดนฟิรอูนขู่ฆ่าว่า

رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَیْنَا صَبْرًا وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِینَ

“โอ้พระเจ้าของเราโปรดเทความอดทนลงมาบนพวกเราด้วยเถิด และโปรดทรงให้พวกเราตายในฐานะผู้สวามิภักดิ์ด้วย”

หรือบางครั้งบทสนทนาถูกนำเสนอมาในรูปแบบการยอมรับหลักฐานของเหล่าคนที่ยึดมั่นสัจธรรมตรงกันข้ามกับเหล่าคนผู้อธรรม ตัวอย่างเช่นในเรื่องราวของชนเผ่าซะมูดกับท่านนบีซอและฮ์ที่กุรอานกล่าวว่า

وَإِلَى ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا قَالَ یَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَکُمْ مِنْ إِلَهٍ غَیْرُهُ هُوَ أَنْشَأَکُمْ مِنَ الأرْضِ وَاسْتَعْمَرَکُمْ فِیهَا فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَیْهِ إِنَّ رَبِّی قَرِیبٌ مُجِیبٌ / قَالُوا یَا صَالِحُ قَدْ کُنْتَ فِینَا مَرْجُوًّا قَبْلَ هَذَا أَتَنْهَانَا أَنْ نَعْبُدَ مَا یَعْبُدُ آبَاؤُنَا وَإِنَّنَا لَفِی شَکٍّ مِمَّا تَدْعُونَا إِلَیْهِ مُرِیبٍ

“และยังษะมูด(เราได้ส่ง) พี่น้องคนหนึ่งของพวกเขาคือซอและฮ์ เขากล่าวว่า “โอ้กลุ่มชนของฉันเอ๋ย! พวกท่านจงเคารพอิบาดะฮ์อัลลอฮ์เถิด พวกท่านไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ พระองค์ทรงบังเกิดพวกท่านพำนักอยู่ในนั้น อังนั้น พวกท่านจงขออภัยต่อพระองค์ และจงกลับเนื้อกลับตัวต่อพระองค์ แท้จริงพระเจ้าของฉันนั้นทรงอยู่ใกล้ทรงตอบรับเสมอ/พวกเขากล่าวว่า “โอ้ ศอและฮ์เอ๋ย ! แน่นอนท่านเคยเป็นความหวังในหมู่พวกเรามาก่อน บัดนี้ ท่านจะห้ามมิให้เราเคารพอิบาดะฮ์สิ่งที่บรรพบุรุษของเราเคารพอิบาดะฮ์อยู่กระนั้นหรือ? และแท้จริงพวกเราอยู่ในการสงสัยต่อสิ่งที่ท่านเรียกร้องเชิญชวนเรายังสิ่งนั้น”

สรุปเนื้อหา

  • บทสนทนาถูกนำมาใช้การเล่าเรื่องในกุรอานด้วย
  • บทสนทนาในกุรอานบางครั้งมาในรูปแบบการสนทนาระหว่างอัลลอฮ์กับทูตสวรรค์ ระว่างมนุษย์ด้วยกันเอง ระหว่างมนุษย์กับสรรพสิ่งอื่นหรือระหว่างสรรพสัตว์ด้วยกันเอง ฯลฯ
  • ในกุรอานนำเสนอบทสนทนาในรูปแบบหลากหลาย เหมาะกับเนื้อหาและมีกาละเทศะ

คำถามท้ายบท

  • บทบาทของบทสนทนาในเรื่องเล่าของกุรอานเป็นอย่างไร ?
  • ในการเล่าเรื่องกุรอานใช้องค์ประกอบเกี่ยวกับบทสนทนาในรูปแบบใด ?
  • บทสนทนาในเรื่องเล่ากุรอานมีคุณสมบัติพิเศษอะไรบ้าง ?
  • จงยกตัวอย่างบทสนทนาในกุรอานมา 1 ตัวอย่าง ?

 

 

Filed under: บทเรียน

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: